Çoklu Konut
ve Otel Projesi
Sektör
Kamusal ve Özel
Konum
Konya Türkiye
Yıl
2021
Site Alanı
20.000 m²
İnşaat Alanı
200.000 m²
Tasarım Ekibi
Yasemin Işık
Mehmet Mert Işık
Etibank ile Rus Tiajpromexport arasında 1967 yılında yapılan ikili anlaşmadan itibaren, Eti Alüminyum tesisleri etaplar halinde inşa edilmeye başlanmıştır. Tesiste çalışacak hem mavi hem beyaz yakalı çalışanlara ayrılacak olan lojmanlar, 1971 senesinden itibaren çok katlı işçi lojmanları ile başlayarak aşama aşama tamamlanmıştır.
Eti Alüminyum’un sosyal konut ve tesisleri, endüstriyel yerleşkeye 1 km uzaklıkta, geniş bir alanda projelendirilmiştir. Son derece geniş kapsamlı (ilkokul, kreş, cami, yeşil alanlar, ilkokul, lokal, misafirhane )sosyal tesislerle donatılmış bu yerleşke, günümüzde ilk defa gören birine yetişmiş kara çam ağaçlarının içinde koruluk bir alanda kurulmuş sevimli ancak eskimiş orta alt kalitede yapılardan ötürü yorgun bir izlenim vermektedir.
Özelleştirme yapılırken, çok katlı sosyal tesisler (yandaki şemada sosyal tesis tip 1, tip 2 ve 3lerin tamamı) kamu yararına belediyeye bedelsiz terk edilmiştir. Brüt 115, net (yığma yapı sisteminden ötürü) 100 m² civarında TİP4 olarak adlandırılmış beyaz yakalı, ailesi olan personel için lojmandan 42 adet, TİP5 olarak adlandırılmış yaklaşık 2 adet lojman üst düzey yöneticilere ayrılmıştır. Bu lojmanlarla beraber misafirhane 2005-2010 arasında tadilat görmüş olsa da, artık altyapı sorunları, eski inşai tekniklerin, malzemelerinin ve yaşlanmanın getirdiği mekanik sıkıntılar (en başta kışın -25 dereceyi gören ilçede, ısı yalıtımsız 29cm yığma tuğladan yapılmış olması) yapıların yenilenmesi gerekliliğini gündeme getirmiştir.
Şekil 1. Önceki durumu gösteren arazi analizine ilişkin şema ve fotoğraflar, Seydişehir Etibank Alüminyum Tesisleri Yerleşkesi Sosyal Konutları Mekân Analizi https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/236203 adresinden alınmıştır.
Tasarıma başlarken, yaptığımız araştırma ve analizlerden sonra ilk kararımız yetişmiş ağaçlara dokunmamak için, konukevi de dâhil olmak üzere bütün yapıları eski izlerinin üstüne yapmaktı. Belediyeden emsal artırımı olmadan, sadece tek katlı yapıları iki katlı yapabilme (h=6.50m) ön izni alınmıştı. Buna dayanarak eskilerinden biraz daha büyük taban alanına sahip ama daha az sayıda müstakil, 2 katlı evler yapmaya karar verdik. Sonuçta, 42 adet yerine 26 adet 4+1,yaklaşık 150 m² net kullanım alana sahip yapılar tasarlandı. Eski planda ana trafiğin olduğu ve 7.20m genişliğindeki yola mutfak;salon ve ebeveyn yatak odası ana yola bakıyordu. Yolun karşısında diğer sıra 2+1 lojmanlar olduğu için mahremiyet sıkıntısı vardı. Planlamada bizi bu ihtiyaç yönlendirdi ve giriş, araç yolu ve 1.katta koridorun baktığı neredeyse tamamen kapalı bir cephe oluşturduk. Salonun açıldığı veranda, 1.katın saçak gibi üzerinde konumlanmasıyla, hem kötü hava şartlarından korundu, hem de arka bahçe ön bahçe arasında yarı geçirgen bir ilişki kuruldu. Yatak odalarının tamamını üst kata alarak, akşam kullanımında hane halkına ses ve misafir trafiği açısından mahremiyet ve özerklik sağladık. Eski üst düzey yönetici lojmanları da, sadece iki adet oldukları için, genel bütünlüğü sağlamak adına neredeyse hiç sezdirmeden saçağın altının yaşam alanı haline dönüşmesiyle 5+1 bir plana sahip oldu.
Eski konukevi, arazinin en güney ucunda yarım L formda girişin olduğu yol tarafından zemin ve 1 olmak üzere 2 katlı, kotlanmadan ötürü alt bahçe tarafından 3 katlı bir planlamaya sahipti. Yapının izini olduğu gibi korumanın, kat artırımına gitmeden sosyal mekânları arttırmanın ve çeşitlendirmenin daha estetik bir yolunu aradık. Eski konukevinin uzun olan bloğundaki yatak odası sayısını 4 adet azaltarak, eğimli bir çatı bahçesinin saklayarak sıradan bir otel bloğu izlenimi oluşturmaktan kaçındık. Eski yapı ile aynı mantıkla, eklem yapısı olarak adlandırabileceğimiz orta blokta, Z ve -1.katlarda giriş, lounge, toplanma alanı, oyun odası, restoran, seminer/kurs odası , ve ana mutfağa bağlı bir hobi mutfağı tasarlayarak ufak ama arttırılmış fonksiyonlu bir sosyal tesis kurduk. Konukevine yaslanan, ama ayrı bir girişi olan apartman bloğu, bilerek arazide bu bölgeye yerleştirildi. İçinde, 3 adet 2+1, 5 adet 3+1 barındıran bu blok istenirse geçici görevle ailesiyle gelen çalışanlara ayrılabilecek, ya da 4+1 plan tipinin fazla geleceği genç ailelere ev olabilecek şekilde tasarlandı.
Peyzaj düzenlemesinde ise, eski düzende konukevine servis almak için araziye girerek alt kottaki arka bahçenin yarısını ortadan biçen yol kaldırıldı. Onun yerine, konukevi ve apartman bloğunun girişleri çok daha kısa ve düz olacak şekilde başka bir köşeden alındı. Böylece arka bahçe, bütün kullanıcıların kullanım alanına katıldı, burada kullanım çeşitliliğine ev sahipliği yapması için bir amfi tiyatro tasarlandı. Konukevinin çatısına hem ana girişin yanından, hem de arazinin kuzey yönünden gelişi alıp kullanımı kolaylaştırması için yeşil çatılı rampalar yapıldı.
Sosyal tesisi oluşturan eklem kütlesinin çatısı da burada bir ufak eğlence ve manzara terasına dönüştü. Bütün arazide, yaya ve araç yolları tekrar düzenlendi. Konukevinde eskiden 40 odaya 3 adet olarak düzenlenen açık otopark, 30 araçlık bir kapasiteye kavuşturuldu. Ayrıca, bütün konutlar için yeterince açık otopark alanı yoktu. Bunu düzeltmek için hem evlerin girişlerine araç yolları ekledik, hem de yolların kenarlarında ağaç olmayan yerlerde nişler düzenleyerek otopark ihtiyacını giderdik.
Referanslar
Navruz, G., & Uysal, M. (2011). Seydiúehir Etibank Alüminyum Tesisleri Yerleşkesi Sosyal Konutları Mekân Analizi. Erciyes Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi , 27(3).
